Fit for a Queen

นิทรรศการจัดแสดงฉลองพระองค์ของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เมื่อครั้งเสด็จเยือนต่างประเทศในปี 2503 กว่าสิบประเทศ นาน 9 เดือน ออกแบบโดยปิแอร์ บัลแมง

Screen Shot 2559-08-05 at 8.03.52 PM

สำหรับนักเดินทางทั้งหลาย คงมีประสบการณ์การจัดกระเป๋าและเตรียมเสื้อผ้าสำหรับการเดินทางต่างประเทศกันในหลากหลายรูปแบบ แต่สิ่งที่คล้ายกันมักจะอยู่ตรงที่การเช็คสภาพอากาศของเมืองที่จะไป หนาวร้อนแค่ไหน หรือวัฒนธรรมที่นั่นมีข้อจำกัดสำหรับการแต่งตัวที่แตกต่างจากบ้านเราอย่างไรบ้าง

ถ้าเป็นสมัยนี้ เราสามารถเปิด google เพื่อดูพยากรณ์อากาศหรือจะดูแฟชั่นการแต่งตัวของเมืองมุมไหนก็ได้ในโลก เป็นเรื่องที่สะดวกมาก แต่ถ้าย้อนกลับไปก่อนหน้านี้สัก 50-60 ปี ยุคที่ยังไม่มีอินเตอร์เน็ตให้ค้นคว้าข้อมูลได้ในคลิกเดียว การเตรียมเสื้อผ้าไปเดินทางเมืองนอกนั้นดูจะไม่ใช่เรื่องง่ายเลย

Screen Shot 2559-08-05 at 9.25.37 PM

 

ในปีพ.ศ. 2503 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จเยือนประเทศตะวันตกนานถึง 9 เดือน ได้แก่ สหรัฐอเมริกา อังกฤษ เยอรมัน โปรตุเกส สวิตเซอร์แลนด์ เดนมาร์ก นอร์เวย์ สวีเดน อิตาลี นครรัฐวาติกัน เบลเยียม ฝรั่งเศส ลักเซมเบิร์ก เนเธอร์แลนด์ และสเปน ซึ่งสิ่งที่เป็นที่เลื่องลือสำหรับพระมหากษัตริย์และพระราชินีของไทย ในหมู่ชาวตะวันตกนั้น นอกจากทักษะทางภาษาต่างประเทศของพระเจ้าอยู่หัวแล้ว ก็คือความงามของฉลองพระองค์แห่งพระราชินีของไทยซึ่งสวยงามเลอค่าสมเกียรติ อีกทั้งยังถูกต้องเหมาะสมตามธรรมเนียมตะวันตกรวมไปถึงสภาพอากาศที่แตกต่างในแต่ละฤดู ทั้งหมดนี้ ปิแอร์ บัลแมง (Pierre Balmain) ดีไซเนอร์ชาวฝรั่งเศส คือผู้อยู่เบื้องหลังในการจัดเตรียม โดยมีผ้าไหมไทยเป็นวัตถุดิบสำคัญ

Screen Shot 2559-08-05 at 9.29.15 PM

ณ ห้องจัดแสดงนิทรรศการ ‘งามสมบรมราชินีนาถ’ (Fit for a Queen: Her Majesty Queen Sirikit’s Creation by Balmain) ที่พิพิธภัณฑ์ผ้า ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ณ หอรัษฎากรพิพัฒน์ ในพระบรมมหาราชวัง หีบเดินทางลวดลายไอคอนของหลุยส์ วิตตอง ถูกจัดวางอยู่ในตู้กระจกที่ด้านหน้าทางเข้าห้องโถง เป็นสิ่งแรกที่เราเห็นเมื่อก้าวเข้ามาในพื้นที่จัดแสดงครั้งนี้

หีบเดินทางใบนี้มีขนาดใหญ่โต ด้านในมีล็อกสำหรับแขวนเสื้อผ้าอย่างเป็นระเบียบ เป็นหีบที่มร.ปิแอร์ บัลแมง สั่งทำขึ้นเป็นพิเศษ ตกแต่งด้วยแถบสีลายธงชาติไทย เพื่อบรรจุฉลองพระองค์ พระมาลา ถุงพระหัตถ์ และฉลองพระบาท ของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ที่เขาถวายงานในการจัดเตรียมสำหรับการเสด็จเยือนต่างประเทศในครานั้น ใกล้กับหีบเดินทางคือสมุดสเก็ตช์ของห้องเสื้อบัลแมงจากคอลเลกชั่นฤดูใบไม้ผลิช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 60 โดยภาพร่างที่เปิดไว้คือแบบที่ได้รับการตัดเย็บเป็นฉลองพระองค์ ซึ่งนำมาจัดแสดงให้เราได้ชมกันจริงๆ ในห้องนี้ด้วย อาทิ

  1. ฉลองพระองค์ชุดกลางวัน (Daywear) มีทั้งที่ออกแบบขึ้นเพื่อสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถโดยเฉพาะ และที่มาจากคอลเลกชั่นปกติของบัลแมง ส่วนใหญ่ตัดเย็บจากผ้าไหมไทยสีสันสดใส แต่ออกแบบในสไตล์ทันสมัย

Screen Shot 2559-08-05 at 9.11.13 PM

 

——————-

2. ฉลองพระองค์ชุดราตรีสั้น (Cocktail Dress) โดยมากมีสีอ่อนกว่าฉลองพระองค์ชุดกลางวัน มีทั้งกระโปรงทรงแคบและทรงสุ่ม ส่วนใหญ่มร.บัลแมงจะใช้ผ้าฝรั่งมากกว่าผ้าไทย เสริมด้วยงานปักอันประณีตของสถาบันการปักเลอซาจ

Screen Shot 2559-08-05 at 9.13.11 PM

——————-

3.ฉลองพระองค์ชุดราตรีสั้น แบบ Ocarina ปีพ.ศ. 2510 ตัดเย็บจากผ้าไหมเครป ปักประดับด้วยดิ้นโลหะ ลูกปัด และคริสตัล

 

——————-

4. ฉลองพระองค์ชุดไทย (Thai-style Dress) มีชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ และชุดไทยผสมผสาน ตัดเย็บและปักประดับอย่างวิจิตรบรรจง โดยที่โดดเด่นเห็นจะเป็นฉลองพระองค์ชุดไทยแบบผสมผสาน ทรงในงานมหาสมาคมถวายพระกระยาหารค่ำที่สมเด็จพระเจ้าซาห์ และสมเด็จพระราชินีแห่งอิหร่านจัดถวาย ณ พระราชวังโกเลสตาน กรุงเตหะราน เมื่อปีพ.ศ. 2510

Screen Shot 2559-08-05 at 9.17.35 PM

——————-

5. ฉลองพระองค์ชุดราตรีแบบ Marly พ.ศ. 2505 ตัดเย็บจากผ้าไหมชีฟอง ผ้าไหมออร์แกนซา และผ้ากำมะหยี่

——————-

เราเห็นความวิจิตรของฉลองพระองค์ในแบบต่างๆ จัดแสดงอยู่กับหุ่นปกติและหุ่นแสดงแบบล่องหน ซึ่งถือเป็นเทคนิคขั้นสูงสำหรับงานพิพิธภัณฑ์ นอกจากนี้ยังมีพระมาลา (หมวก) ฉลองพระบาท (รองเท้า) รวมไปถึงวิดีโอขณะเสด็จเยือนต่างประเทศ และห้องจัดแสดงลายปักจากเมซง เลอซาจ เป็นสถาบันงานปักชั้นสูงแห่งกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส ที่มร.บัลแมงเลือกให้รับผิดชอบปักฉลองพระองค์ของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถทั้งแบบไทยและสากล

ที่ห้องจัดแสดงสุดท้าย คือ วิดีโอสัมภาษณ์มร.เลอซาจ ที่เราได้ฟังเขาพูดถึงการอุทิศตนในการเรียนรู้งานปัก รวมไปถึงวิธีการคิดออกแบบทั้งลวดลาย การเลือกใช้วัสดุ และสี แต่ที่สำคัญกว่านั้นก็คือได้มีโอกาสเห็นฉลองพระองค์ที่ตัดเย็บจากผ้ายกทองและผ้ายกไหม ซึ่งใช้วิธีการปักประดับเพื่อเน้นลวดลายให้โดดเด่นยิ่งขึ้น หากมร.บัลแมงออกแบบฉลองพระองค์โดยใช้ผ้าไหมพื้นและผ้ายกร่วมกัน มร.เลอซาจ ก็จะใช้ลายผ้ายกเป็นแบบเพื่อปักในส่วนผ้าไหมพื้นให้มีลวดลายขนาดต่างๆ หรืออาจนำลายไทยอื่นๆ เช่น ลายกนก ลายบัว ลายกระจัง ฯลฯ มาปรับใช้ เรียกได้ว่าเป็นการประยุกต์ทั้งวัฒนธรรมตะวันตกและตะวันออกเข้าด้วยกันอย่างกลมกลืน

Travel Tips

นิทรรศการ ‘งามสมบรมราชินีนาถ’ เปิดให้เข้าชมทุกวัน 9.00 – 16.30 น. ตั้งแต่วันที่ 4 สิงหาคม 2559 ถึงเดือนมิถุนายน 2561 ที่พิพิธภัณฑ์ผ้า ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ณ หอรัษฎากรพิพัฒน์ ในพระบรมมหาราชวัง อัตราค่าเข้าชม – ผู้ใหญ่ : 150 บาท / ผู้สูงอายุ (อายุ 65 ปีขึ้นไป) : 80 บาท / นักเรียน นักศึกษา (โปรดแสดงบัตรประจำตัว) : 5๐ บาท / เด็กอายุ 12-18 ปี : 5๐ บาท / เด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี เข้าชมฟรี

‘Fit for a Queen’ Exhibition: Her Majesty Queen Sirikit’s Creation by Balmain exhibition will offer visitors the chance to view more than 30 of Her Majesty’s most stylish daytime, cocktail, and evening dresses, plus related accessories and several pieces of the luggage custom-made by Louis Vuitton for Their Majesties. The exhibition takes place at The Queen Sirikit Museum of Textiles, Bangkok today until June 2018. Open daily 9.00 a.m. – 4.30 p.m.

Photos: Courtesy of Queen Sirikit Museum of Textiles 2016
Advertisements