Photos from Mediterranean

Text: Anya Wan

บางคนอาจจะยังไม่เคยได้ยินชื่อเทศกาลภาพถ่าย Photomed มาก่อน แต่ที่จริง…ปีนี้เทศกาลได้ถูกจัดขึ้นเป็นครั้งที่ 6 แล้ว โดยมีชื่อเต็มว่า Festival of Mediterranean Photography หรือเทศกาลภาพถ่ายแห่งเมดิเตอร์เรเนียน

ทะเลเมดิเตอร์เรเนียนเป็นทะเลที่คั่นกลาง 3 ทวีป ได้แก่ ยุโรป เอเชีย และแอฟริกา ดินแดนรอบทะเลเมดิเตอร์เรเนียนจึงครอบคลุมยุโรปทางตอนเหนือ ทางตะวันตกของเอเชีย และตอนเหนือของแอฟริกา มีภูมิประเทศหลากหลายมากตั้งแต่เทือกเขาแอลป์ที่หนาวจัดไปจนถึงทะเลทรายซาฮาราที่ร้อนระอุ ส่วนภูมิอากาศเรียกว่าภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน คือ อบอุ่น มีฝนตกระหว่างฤดูหนาว และแห้งระหว่างฤดูร้อน บางทีเขาก็เรียกว่าบริเวณนี้กันว่า “โลกเก่า”

คิวเรเตอร์คนใหม่ของ Photomed ในปีนี้ คือ กิโยม เดอ ซาร์ดส์ (Guillaume de Sardes) นักเขียน/ช่างภาพ นักประวัติศาสตร์ศิลป์ ผู้ดำรงตำแหน่งบรรณาธิการบริหารนิตยสารด้านศิลปะร่วมสมัยที่ชื่อ Prussian Blue เป็นผู้คัดเลือกผลงานของช่างภาพแนวหน้ากว่า 19 คน อาทิ Christine Alaoui, Olli Bery, Ivana Boris, Eric Bourret, Richard Dumas, Alain Fleischer, Nick Hannes, Paolo Ventura เป็นต้น โดยนำมาจัดแสดงเป็นนิทรรศการในธีมต่างๆ เช่น กลางคืน,การเดินทาง, ความสนิทสนม และการหวนนึกถึงอดีต

กิโยม เดอ ซาร์ดส์ คิวเรเตอร์ของงาน กล่าวว่า “Photomed ต้องการเน้นย้ำความเหมือนหรือจุดร่วมมากกว่าความแตกต่างของกลุ่มประเทศแถบเมดิเตอร์เรเนียน โดยสื่อสารผ่านศิลปะซึ่งเป็นภาษาสากล ‘ภาพถ่ายแบบเมดิเตอร์เรเนียน’ เป็นอะไรที่จำกัดความได้ยาก เพราะพื้นที่ของบริเวณเมดิเตอร์เรเนียนมันกว้างใหญ่มาก แลนด์สเคป ทะเล วัฒนธรรม มีความหลากหลายมาก ตรงนี้คือความน่าสนใจ”

เหมือนจะเป็นหน้าที่ของผู้ชมที่ต้องค้นหาเองว่าสไตล์และความหมายของภาพถ่ายแบบเมดิเตอร์เรเนียนนั้นเป็นอย่างไร เราจึงคัดสรรภาพถ่ายบางส่วนที่จะมาจัดแสดง มาให้ได้ชมกันก่อน ดังนี้

1.”Blended” by Christine Alaoui 

Chirstine ช่างภาพชาวฝรั่งเศสที่แต่งงานกับหนุ่มโมร็อกโก เธอถ่ายภาพชุดนี้ในช่วงปี ’70s ขณะที่เธอและสามีอาศัยอยู่ที่สหรัฐอเมริกาและโมร็อกโก เราจึงเห็นการผสมผสานทางวัฒนธรรมและความรู้สึกสนิทสนมที่แฝงอยู่ในภาพ

Screen Shot 2559-04-19 at 3.52.18 PM
“Blended” by Christine Alaoui © Christine Alaoui

2.”Mediterranean Suite” by Richard Dumas

เจ้าของภาพถ่ายชุดนี้เป็นถึงทายาทของช่างภาพระดับโลกอย่าง Richard Avedon เขานำเสนอพอร์เทรตที่แสดงอารมณ์และสีหน้าของผู้ถูกถ่ายอย่างชัดเจน ด้วยแนวคิดที่ว่า ‘ปฏิกิริยาที่คนมีต่อการถูกถ่ายรูปมีความสำคัญพอๆ กับเสื้อผ้าและบุคลิกลักษณะของเขา’ ภาพชุดนี้จึงเกิดขึ้นหลังจากที่เขานั่งคุยกับแบบอยู่เป็นชั่วโมงในบ่ายวันหนึ่งเพื่อรอคอยสีหน้าอารมณ์และท่าทางอย่างที่เขาต้องการ

Screen Shot 2559-04-19 at 3.52.27 PM
Juliette Greco, 2015 © Richard Dumas / Agence VU’
Screen Shot 2559-04-19 at 3.52.37 PM
Ludivine Sagnier, 2003 © Richard Dumas / Agence VU’
Screen Shot 2559-04-19 at 3.52.47 PM
Michelangelo Antonioni and his wife, 2002 © Richard Dumas / Agence VU’

3.”Cinecittà” by Alain Fleischer

Cinecittà เป็นชื่อของสตูดิโอหนังที่ใหญ่ที่สุดในยุโรป ตั้งอยู่ที่กรุงโรม ประเทศอิตาลี สร้างขึ้นตั้งแต่ปี 1930 โปรเจ็กต์ของ Alain เป็นการคัดเลือกหนังระดับฮอลลีวู้ดที่ถ่ายทำจากที่นั่นมาจัดฉายลงไปบนกำแพงของตึกในกรุงโรม อย่างเช่น Roman Holiday ของ William Wyler, La Dolce Vita ของ Federico Fellini และ L’Éclipse ของ Michelangelo Antonioni ซึ่งการจัดแสดงภาพขนาดเท่าคนจริงท่ามกลางวิวทิวทัศน์ของเมืองยามค่ำคืนก็ก่อให้เกิดการตีความแบบใหม่

Screen Shot 2559-04-19 at 3.52.55 PM
Series Cinecittà © Alain Fleischer
Screen Shot 2559-04-19 at 3.53.03 PM
Series Cinecittà © Alain Fleischer

4. Postcards from Tunisia by Wassim Ghozlani

ช่างภาพรุ่นใหม่ชาวตูนิเซียเขาเรียกผลงานของตัวเองว่า ‘โปสการ์ดจากตูนิเซีย’ แต่นำเสนอสิ่งที่ตรงกันข้ามกับความเป็นโปสการ์ดอย่างสิ้นเชิง ไม่มีแม้แต่สถานที่ทางประวัติศาสตร์สำคัญๆ ของตูนิเซียเลย ไม่มีท้องฟ้าหรือแสงแด ไม่มีวิวของทะเล หรือสีสันที่สดใส มีแต่สิ่งของหรือสถานที่ที่ไม่บ่งบอกเอกลักษณ์หรือความสำคัญใดๆ เช่น ถนน ปั๊มน้ำมันเก่าๆ ตึก โรงงาน แจกัน ขวด ฯลฯ ทั้งยังนำเสนอบนเฟรมสี่เหลี่ยมจัตุรัส แตกต่างจากโปสการ์ดทั่วไป ทว่าสิ่งเหล่านี้กลับบ่งบอกถึงความโหยหาอดีตและคิดถึงบ้านได้อย่างเต็มเปี่ยม

Screen Shot 2559-04-19 at 3.53.16 PM
Series Postcards from Tunisia © Wassim Ghozlani

5.The Continuity of Man by Nick Hannes

Nick Hannes เดินทางไปยังสถานที่ต่างๆ ในดินแดนแห่งเมดิเตอร์เรเนียน และถ่ายภาพด้วยมุมมองแบบร่วมสมัย ทั้งในเชิงของการท่องเที่ยว การอพยพ การพัฒนาเมือง และความขัดแย้ง เขาเชื่อว่าดินแดนอันกว้างใหญ่แห่งนี้เป็นจุดเริ่มต้นของวัฒนธรรมและอารยธรรมหลายอย่างที่เผยแพร่ออกไปยังพื้นที่ต่างๆ ของโลก ที่นี่จึงเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างกรอบแห่งความเป็นมนุษยชาติมาเป็นเวลานับศตวรรษ

Screen Shot 2559-04-19 at 3.53.24 PM
Series Méditerranée © Nick Hannes / Cosmos

6.”Au gré des voyages” by Marc Riboud

Marc Riboud ออกเดินทางไปในดินแดนเมดิเตอร์เรเนียนตั้งแต่ต้นยุค 1950s เขากล่าวว่า “ภาพถ่ายไม่สามารถเปลี่ยนแปลงโลก แต่มันแสดงให้เห็นได้ว่าโลกเปลี่ยนไปยังไง” เขาค้นพบความสงบของอิสตันบูลตั้งแต่ 40 ปีก่อนที่โลกจะมีหนังเรื่อง Ferzan Özpetek ซึ่งแค่ภาพหินอ่อนและโรงอาบน้ำที่มีแสงสาดส่องลงมาจากด้านบนเพียงภาพเดียว ก็น่าจะอธิบายความรู้สึกนั้นได้ดีมากแล้ว

Screen Shot 2559-04-19 at 3.53.33 PM
Istanbul, Turkey, 1955 © Marc Riboud
Screen Shot 2559-04-19 at 3.53.41 PM
Split, Yugoslavia, 1953 © Marc Riboud

7.”Beirut By Night” by Giulio Rimondi

เบรุตเป็นเมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุดของเลบานอน ตั้งอยู่บนปลายแหลมเล็กที่ยื่นลงไปในทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ที่นี่อาจไม่ใช่เมืองที่สวยงามในมุมมองของคนทั่วไปหากเทียบกับกรุงปารีสหรือกรุงโรม ทว่าซากปรักหักพังเก่าๆ ของสิ่งก่อสร้างบางส่วนที่ถูกทลายลงเพราะสงครามกลับมีเสน่ห์อย่างมากถึงมากที่สุด โดยเฉพาะสถาปัตยกรรมออตโตมันหรือพระราชวังเก่าที่กลายเป็นแรงบันดาลใจให้สิ่งก่อสร้างใหม่ๆ มากมาย ช่างภาพอิตาเลียน Giulio เลือกถ่ายทอดภาพเบรุตในยามค่ำคืนที่ไม่มีไฟถนนสาดส่อง ไม่มีรถติดหรือบรรยากาศที่ขวักไขว่ อีกทั้งอากาศก็ยังหนาวเย็น แต่สำหรับเขาแล้ว ความมืดทำให้แต่ละโซน แต่ละพื้นที่ของเบรุตดูกลมกลืนกันมากกว่าตอนกลางวัน มันให้อารมณ์ที่ต่างไป

Screen Shot 2559-04-19 at 3.53.49 PM
Series Beirut nocturne © Giulio Rimondi
Screen Shot 2559-04-19 at 3.53.56 PM
Series Beirut nocturne © Giulio Rimondi
Screen Shot 2559-04-19 at 3.54.04 PM
Series Beirut nocturne © Giulio Rimondi

8.”On Set With Antonioni” by Sergio Strizzi

ช่างภาพจากยุค 1950s ที่เสียชีวิตไปเมื่อปี 2004 Sergio Strizzi เขาบันทึกภาพเบื้องหลังจากหนังดังๆ ระดับตำนานจากหลากหลายยุค ซึ่งถ่ายทอดอารมณ์ของบางฉากบางตอนในเรื่องเอาไว้ ในแบบที่เราอาจจะไม่ได้รู้สึกอย่างเดียวกับกับตอนที่ดูเป็นภาพเคลื่อนไหว

Screen Shot 2559-04-19 at 3.54.12 PM
Alain Delon and Monica Vitti on the set ofL ’Éclipse © Sergio Strizzi
Screen Shot 2559-04-19 at 3.54.21 PM
Marcello Mastroianni & Jeanne Moreau on the set of La Nuit © Sergio Strizzi
Screen Shot 2559-04-19 at 3.54.28 PM
Monica Vitti on the set of Désert rouge © Sergio Strizzi

9.”Al Aawda (The Return)” by Bilal Tarabey

ช่างภาพคนนี้เกิดในยุคสงครามของเลบานอน แต่เขาไปเติบโตและร่ำเรียนที่ปารีส ภาพถ่ายชุดนี้บอกเล่าเรื่องราวของการกลับมาบ้านเกิดของเขาในปี 2015 ด้วยมุมมองที่ได้อิทธิพลมาจากช่างภาพระดับตำนานอย่าง Paolo Pellegrin รวมไปถึงแรงบันดาลใจจากการอ่านนวนิยาย

Screen Shot 2559-04-19 at 3.54.35 PM
Series Al Aawda (The Return) © Bilal Tarabey

10.”Short Stories” by Paolo Ventura

ตั้งแต่สมัยเด็ก พ่อของ Ventura ชอบเล่านิทานหรือเรื่องตลกให้ฟังอยู่เสมอ ทำให้เขามักมีจินตนาการที่แปลกประหลาด เขาสร้างเรื่องสั้นผ่านภาพถ่ายชุดนี้ โดยผสมทั้งภาพลวงตา สงคราม และความตึงเครียด ทำให้เราได้พบเห็นตัวละครอย่างทหารของนโปเลียน ซึ่งพาเราย้อนกลับไปสู่ความคิดวัยเด็ก ในวันที่ความฝันกับความจริงยังไม่แยกออกจากกันมากนัก

Screen Shot 2559-04-19 at 3.54.44 PM
Il soldato di Napoleone, 2013 © Paolo Ventura
Screen Shot 2559-04-19 at 3.54.52 PM
The Juggler, 2014 © Paolo Ventura
Screen Shot 2559-04-19 at 3.55.00 PM
The Vanishing Man, 2013 © Paolo Ventura

11.”World Cinemas” by Stephan Zaubitzer

นี่คือหนึ่งในโรงหนังเก่าในโมร็อกโกหรืออียิปต์ที่ยังคงมีอยู่ในปัจจุบัน แม้ว่าส่วนใหญ่จะไม่ได้เปิดใช้งานแล้ว และบางแห่งสร้างแบบง่ายๆ ไม่มีผนังสี่ด้านปิดทึบ ไม่มีหลังคา หรือบางแห่งก็เป็นแบบโอเพ่นแอร์ มีแค่ฉากสีขาวกับที่นั่งไม่กี่ที่ การที่มันถูกทิ้งร้างไว้สะท้อนการเข้ามาของเทคโนโลยีอย่างโทรทัศน์หรือคอมพิวเตอร์ที่ผู้คนสามารถดูหนังอยู่กับบ้านได้ ทำให้ความจำเป็นในการมาโรงหนังน้อยลง แต่เชื่อว่าหลายคนที่เดินผ่านและหันไปมองโรงหนังเก่าๆ เหล่านี้ จะต้องหวนนึกถึงอดีตและความเบิกบานในวัยหนุ่มสาว

Screen Shot 2559-04-19 at 3.55.07 PM
Series Marocco © Stephan Zaubitzer

Travel Tips

-เทศกาลภาพถ่าย Photomed 2016 (Festival of Mediterranean Photography) จัดตั้งแต่วันที่ 26 พฤษภาคม – 19 มิถุนายน 2016 ตามสถานที่ต่างๆ ในประเทศฝรั่งเศส ดังนี้ SANARY-SUR-MER // TOULON, HÔTEL DES ARTS // SUD SAINTE BAUME :MAISON DU PATRIMOINE, LA CADIÈRE // ÎLE DES EMBIEZ

-ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ www.festivalphotomed.com

Advertisements