Alice in Wonderland นิทรรศการพิเศษที่ Spielzeugmuseum Riehen สวิตเซอร์แลนด์

Text/Photos: Anya Wan

4ea4บาเซิล, สวิตเซอร์แลนด์

หลังจากนั่งรถไฟจากสนามบินซูริคมาลงบาเซิล เมืองทางฝั่งตะวันตกของสวิตเซอร์แลนด์ และวุ่นวายกับการเก็บของเข้าที่พักจนเวลาล่วงเลยมาเกือบเย็นย่ำ ฉันอาบน้ำเปลี่ยนเสื้อผ้าที่เหม็นอับจากการนั่งเครื่องบินมาสิบกว่าชั่วโมงเป็นชุดสบายๆ แต่กันหนาวได้ดี ท่ามกลางอุณหภูมิเลขตัวเดียว แล้วก็คิดว่าจะออกไปซูเปอร์มาร์เก็ตใกล้ๆ เพื่อหาอะไรทาน แต่แทนที่จะเจอซูเปอร์มาร์เก็ต ฉันกลับได้ค้นพบมิวเซียมตุ๊กตาซึ่งอยู่ห่างจากที่พักเพียงไม่กี่ร้อยเมตร ป้ายชื่อเขียนว่า Spielzeugmuseum Riehen ลักษณะเป็นเหมือนบ้านสีขาวหลังคาสีน้ำตาลทรงแฟนตาซีนิดๆ อย่างกับบ้านในนิทาน ด้านในมองเข้าไปมีต้นไม้ใหญ่และเด็กเล็กนั่งเล่นของเล่นอยู่กับแม่

20160316_164558

ฉันมองดูป้ายเวลาทำการ โถ่…เหลืออีกประมาณครึ่งชั่วโมงก็จะปิดแล้ว จึงรีบเดินเข้าไปอย่างไม่รีรอ พนักงานต้อนรับแนะนำให้ฉันไปดูนิทรรศการชั่วคราวที่จัดขึ้นเป็นพิเศษ เนื่องจากใช้เวลาเดินชมน้อยกว่า และแนะให้มาใหม่อีกครั้งวันหลังเพื่อดูในส่วนนิทรรศการถาวรที่เหลือ

20160316_164820

อุโมงค์ทางเข้าตั้งอยู่ด้านนอก มีป้ายต้อนรับเข้าสู่ดินแดนมหัศจรรย์ของอลิซ (Alice in Wonderland) เขียนเป็นภาษาเยอรมันว่า ‘Merk- und merkwürdig. Im Wunderland’ ซึ่งเป็นชื่อของนิทรรศการครั้งนี้ เชื่อว่าเป็นเรื่องราวที่ทุกคนรู้จักอยู่แล้ว วรรณกรรมเรื่องนี้เขียนขึ้นในปี 1865 โดย Charles Lutwidge Dodgson ภายใต้นามปากกา Lewis Carroll เคยมีเวอร์ชั่นแปลเป็นหนังสือภาษาไทยในชื่อ ‘อลิซในดินแดนพิศวง’ โดย จิระนันท์ พิตรปรีชา ได้ชื่อว่าเป็นเทพนิยายที่มีอิทธิพลต่อศิลปะในยุคต่อๆ มาอย่างมากมาย ทั้งการ์ตูน ดนตรี นิทาน ภาพยนตร์ ละครเวที

20160316_164804

มีหนังสือหลายเล่มที่เมื่อเราอ่านในช่วงวัยที่ต่างกัน ความรู้ความเข้าใจในหนังสือเล่มนั้นจะไม่เหมือนกัน และ Alice in Wonderland ก็เป็นหนึ่งในนั้น มันเหมือนจะเรียบง่ายแต่ก็สามารถตีความได้หลายแง่มุม ทุกอย่างถูกเล่าเรื่องผ่านตัวละครเอกที่เป็นเด็กสาวชื่ออลิซซึ่งเข้าไปในดินแดนมหัศจรรย์โดยบังเอิญ และได้พบกับอีกหลายตัวละครที่น่าสนใจ ฉันได้พบกับตัวละครทั้งหมดภายในอุโมงค์นิทรรศการแห่งนี้ด้วย ตั้งแต่กระต่ายขาวถือนาฬิกาผู้มาสายตลอดเวลา ราชินีโพธิ์แดงกับกองทหารรูปไพ่ แมวเชสเชอร์ (Cheshire Cat) ที่หายตัวได้ รวมไปถึงคนทำหมวกและกระต่ายเดือนสามในงานปาร์ตี้น้ำชา

20160316_164843

ภายในอุโมงค์แบ่งออกเป็นห้องจัดแสดงเล็กๆ หลายห้อง เด็กๆ ที่เข้ามาสามารถเดินดูสิ่งของที่ปรากฏอยู่ในนิยายเรื่องนี้ได้อย่างใกล้ชิด เพราะมีการจำลองขึ้นมาและจัดวางอยู่จริง สร้างความน่าตื่นตาและน่าค้นหาไม่รู้จบ แม้คำบรรยายส่วนใหญ่จะเป็นภาษาเยอรมันทั้งหมด แต่ด้วยความที่เคยอ่านวรรณกรรมเรื่องนี้มาแล้ว ทำให้ฉันทำความเข้าใจกับสิ่งต่างๆ ได้ไม่ยาก แถมในวันนั้น เนื่องจากเป็นเวลาที่มิวเซียมใกล้ปิด ฉันจึงเหมือนเดินเลาะเลี้ยวอยู่ในโลกของอลิซคนเดียว ยิ่งน่าตื่นเต้นไปใหญ่

20160316_16541220160316_165406

บางส่วนเป็นภาพแขวนผนังแต่สามารถใช้แว่น 3 มิติส่องดูแล้วเห็นอลิซกำลังขยับเขยื้อนได้ บางส่วนทำเป็นห้องมีเก้าอี้ มีโต๊ะ บางส่วนต้องมุดเข้าไปข้างใต้แล้วโผล่หัวขึ้นไปในหลุม เพื่อเจอกับแสงระยิบระยับแห่งจินตนาการ เรียกว่าถ้าเป็นเด็กๆ เข้ามาจะต้องสนุกมากทีเดียว แต่สำหรับฉัน รู้สึกว่าจะตัวใหญ่เกินเนื้อที่ไปหน่อย

1460137101123

แต่ที่ชอบมากๆ คือวิดีโอที่เป็นสุนัข 2 ตัวใส่เสื้อผ้าเหมือนคนและนั่งกินข้าวกัน ฉันยืนหัวเราะอยู่หน้าจอทีวีตั้งนาน ก่อนจะตกใจกับเสียงกระทบกันของแก้วจานชามที่ห้องข้างๆ เพราะนึกว่ามีคนอยู่ แต่ความจริงแล้วเปล่า มันคือห้องปาร์ตี้น้ำชา …ที่นั่นมีถ้วยน้ำชาที่ขยับเลื่อนได้เอง และเมื่อฉันยืนดูอยู่สักพัก มันก็สั่นเอง ประหนึ่งว่ามีคนมาเขย่ามัน รู้สึกหลอนนิดๆ เพราะฉันยืนอยู่คนเดียว ก่อนจะนึกขึ้นได้ว่าเรากำลังอยู่ในโลกของอลิซที่ทุกสิ่งทุกอย่างเป็นไปได้หมด มันไม่จำเป็นต้องมีอะไรสมเหตุสมผล เพราะมันก็ไม่ได้สมเหตุสมผลมาตั้งแต่ในเนื้อเรื่องของอลิซแล้ว ไม่ว่าจะเป็นปาร์ตี้น้ำชาที่มีแต่ถ้วยน้้ำชาเปล่าๆ หรือการที่ทุกคนมานั่งเบียดเสียดกันทั้งที่โต๊ะน้ำชาก็ออกจะกว้างใหญ่ ไปจนถึงการที่คนขายหมวกและกระต่ายพยายามจะยัดหนูหริ่งใส่กาน้ำชา จนอลิซถึงกับออกปากว่า “เป็นปาร์ตี้น้ำชาที่ไม่ได้สติที่สุดตั้งแต่ฉันเคยไปมาเลย”

20160316_165312

20160316_165128

ความรู้สึกของอลิซคงคล้ายๆ กับเวลาที่เราต้องอยู่ท่ามกลางคนที่พูดกับเราไม่รู้เรื่อง และไม่มีอะไรได้อย่างใจเราสักอย่าง จนเรารู้สึกเหมือนอยู่ท่ามกลางคนบ้าหรือเรื่องราวบ้าๆ ซึ่งจริงๆ แล้วก็ไม่มีใครตอบได้หรอกว่าใครกันแน่ที่เป็นคนบ้า บางทีอาจเป็นเราเอง

ฉันเดินออกประตูสุดท้ายของอุโมงค์ที่จัดแสดงนิทรรศการ Alice in Wonderland แล้วก็รู้สึกเหมือนเดินออกจากโลกแห่งจินตนาการเพื่อกลับเข้าสู่โลกแห่งความจริง แต่ถึงอย่างนั้นที่นี่ก็เป็นโลกที่ฉันไม่ได้คุ้นเคยนัก และฉันก็รู้สึกอย่างนี้ทุกครั้งที่เดินทางมาต่างบ้านต่างเมือง มีหลายสิ่งหลายอย่างที่ไม่เหมือนที่บ้าน ทั้งรถยนต์ที่ขับชิดขวา ทางม้าลายที่รถทุกคันพร้อมจะหยุดให้คนข้ามถนน การซื้อของในซุปเปอร์มาร์เก็ตที่ไม่มีถุงพลาสติกใส่ให้ ผู้คนพูดภาษาที่ฉันฟังไม่รู้เรื่องแต่เขาคุยกันสนุก หรือแม้แต่ขนมปังเหนียวๆ แข็งๆ กัดทีฟันแทบหัก แต่คนท้ังเมืองบอกว่าอร่อย ฉันกำลังรู้สึกเหมือนตัวเองเป็นอลิซในโลกมหัศจรรย์ ที่อาจไม่ต้องการความสมเหตุสมผลในโลกชีวิตจริงก็ได้

20160316_164744

Travel Tips

  • นิทรรศการ Merk- und merkwürdig. Im Wunderland จัดแสดงที่ Spielzeugmuseum Riehen เมืองบาเซิล สวิตเซอร์แลนด์ ตั้งแต่วันที่ 17 มกราคม – 16 พฤษภาคม 2016
  • ค่าเข้าชม 7 CHF
  • เปิดวันจันทร์-เสาร์ เวลา 11.00-17.00น.
  • สามารถนั่ง Tram สาย 6 มุ่งหน้าไป Riehen Grenze และลงสถานี Riehen Dorf

 

Advertisements